Niet verkondigen maar ontdekken

Bij onze Kliederkerk ging er iets niet helemaal goed. Het kostte me maanden voor ik kon benoemen wat dat was. Wat ik in ieder geval merkte, is dat de mensen die ik voor de Kliederkerk uitnodigde vaak weer afhaakten. Ik denk dat ik nu snap waarom.

Niet verkondigen maar ontdekken

Voor onze Kliederkerk heb ik een keer of zes mensen uitgenodigd. Ouders die we van het schoolplein kenden, oude kennissen en onze makelaar. Ze gingen graag op de uitnodiging in, maar na afloop hoorde ik drie keer dat ze het te heftig vonden qua geloof. Ik vroeg me af waarom. De sfeer bij onze Kliederkerk is open en hartelijk, maar toch gaat er iets mis in de communicatie. Na wat puzzelen begreep ik het: er is een verschil tussen ‘laten ontdekken’ en ‘verkondigen’. Dat verschil was in onze Kliederkerk niet helder, en ik denk dat wij niet de enigen zijn.

Je belofte nakomen

Als Kliederkerk beloven we mensen - via onze website en Facebook - dat we op een speelse manier Bijbelverhalen gaan ontdekken. Ook als je niks met het christelijk geloof hebt is dat nuttig, omdat Bijbelverhalen bij je algemene ontwikkeling horen. Als je niets van de Bijbel weet, snap je weinig van onze mooiste schilderijen, van gezegdes, van boeken en talkshows.

Bij ons in de Kliederkerk gaat het soms nauwelijks over een Bijbelverhaal. Dan ging het over schatten in de hemel, zoals Jezus er kort over praat in Matteüs 6. En dat je je schat niet op aarde moet zoeken. Voor enthousiaste christenen is dat een waarheid als een koe, maar een verhaal kun je het niet noemen. Ook hadden we een Kliederkerk over ‘Jezus geneest’ of ‘God neemt je angst weg’. Mensen werden dan geconfronteerd met stelligheden die voor hen niet vanzelfsprekend zijn. Dat vonden ze best heftig. En onze belofte dat we een Bijbelverhaal gingen ontdekken, die belofte kwamen we niet echt na.

Twee kansen

Als je wilt dat mensen de waarde van het christelijk geloof ontdekken, hoe doe je dat dan? Ik zie twee kansen. In de eerste plaats moet je durven geloven in de kracht van de verhalen zelf. Als je wilt dat mensen het christelijk geloof omarmen, durf je dat dan over te laten aan die Bijbelverhalen en aan Gods Geest? Dat is spannend, maar het getuigt ook van vertrouwen op God en zijn Geest. Nelleke heeft een paar concrete tips op een rij gezet om dat in de praktijk te brengen.

In de tweede plaats weten we uit de praktijk dat het delen van het christelijk geloof tegenwoordig meestal niet werkt via het verkondigen van stelligheden. Interessanter vinden mensen wat het christelijk geloof in jouw leven betekent. Wanneer jij iets van God ervaart. Wat de Bijbelverhalen in jouw leven betekenen. Hoe je geloof een plek geeft in het dagelijks leven. En dat kun je vaak pas delen als je een relatie met mensen opbouwt. Relaties zijn daarom het sleutelwoord: tijdens een Kliederkerk heb je de kans om relaties te bouwen.

Van verkondigen naar ontdekken

In onze Kliederkerk verkondigden we soms geloofszaken zonder veel aandacht te geven aan het Bijbelverhaal. Dat spreekt van enthousiasme over geloof, maar we kwamen onze belofte - samen Bijbelverhalen ontdekken - zo niet na. En daar haakten mensen op af. We gaan nu voor een benadering waarin we mensen zelf meer laten ontdekken en de kans grijpen om te bouwen aan relaties.

Deze column is geschreven door Martijn Vellekoop, projectleider van het landelijk team Pionieren en al jaren betrokken bij een Kliederkerk.

Tips

Tips van Nelleke Plomp om ontdekken ook echt ontdekken te laten zijn.

Hoe kun je concreet vorm geven aan het samen ontdekken van Bijbelverhalen? Ik zet een paar tips voor je op een rij:

  • Kies geen thema’s voor jouw Kliederkerk, maar focus op een Bijbelverhaal.
  • Duik als team allereerst zelf een verhaal in: wat raakt ons hierin? Waar hebben we vragen over? Wat vinden we mooi en moeilijk?
  • Onze eigen antwoorden leggen we niet uit of dicteren we niet tijdens kliederkerk. We bedenken activiteiten waardoor deelnemers zelf op ontdekkingstocht kunnen gaan.
  • Vertel tijdens de korte viering ongegeneerd het verhaal zonder een eigen boodschap toe te voegen. Laat de kracht van het verhaal z’n werk doen.
  • Je kunt de volwassen deelnemers tijdens de maaltijd over drie vragen laten praten. Wat zegt dit verhaal over mensen? Wat zegt dit verhaal over God? Als het waar is wat hier staat, wat betekent dit dan voor mijn leven?
  • De kinderen kunnen vertellen wat ze mooi vinden aan het Bijbelverhaal en wat ze moeilijk of stom vinden.