Hoe organiseer je en kliederkerk over Luther?

Irma Pijpers organiseert in Zutphen een Kliederkerk over Luther. Een Kliederkerk organiseren gaat niet altijd vanzelf. Lees hier over haar ervaringen en het bijzondere resultaat.

Kliederkerkgeschiedenis

‘Het thema Luther klinkt als vrij ouwelijk in de oren, maar misschien is dit mijn associatie? Ik ben benieuwd vanaf welke leeftijd kinderen welkom zijn’.
Een mailtje naar aanleiding van onze laatste editie van Kliederkerk Zutphen. Dit keer was het thema anders dan anders. Geen bijbelverhaal maar kerkgeschiedenis. Iets waar je misschien niet direct
warm voor loopt. Toch trokken wij, geïnspireerd door het feit dat het dit jaar 500 jaar geleden was dat Luther zijn stellingen op de deur spijkerde, de stoute schoenen aan en doken in het levensverhaal, de theologie en de nalatenschap van Maarten Luther.

Huiver

Ook voor ons ging dit niet meteen van een leien dakje. Zo stond de Luther-Kliederkerk eerst al gepland in het voorjaar. Toen kwamen we bij de brainstorm niet verder dan ‘vrijheid’ en boog het proces een andere kant op. De Geest waait waar zij wil en dat aanvaard hebbend, besloten wij het onderwerp Luther nog even te laten voor wat het is, en het in het najaar opnieuw te proberen. In september kwam daarom opnieuw het Kliederkerk-team bij elkaar, dit keer aangevuld met de predikante van de Evangelisch-Lutherse Gemeente Zutphen en wijde omstreken ds. Louisa Vos. Samen maakten we een woordspin met allerlei associaties die we rondom Luther hadden. De een
wat inhoudelijker dan de ander, en – zo bleek – de een ook meer waar dan de ander. Want de uitspraak ‘Hier sta ik, ik kan niet anders’ was niet van Luther. En ook zijn beroemde uitspraak over de
appelboom (‘als morgen de wereld vergaat, plant ik vandaag nog een appelboom’) is een uitspraak die later is ontstaan en is toegeschreven aan Luther.

Sola’s

In de tweede bijeenkomst groepeerden wij ons rond de woordspin die wij uit de eerste bijeenkomst over hadden. Al snel besloten we de ‘sola’s’ van Luther (Sola fide, sola gratia, sola scriptura; alleen door het geloof, alleen door de genade en alleen door de schrift) als leidraad in onze Kliederkerk te nemen, aangevuld door biografie en tijdgeest. En ach, die legenden en niet-gedane uitspraken? Die konden juist Luthers geloof, genade en belang van de Schrift illustreren! Al snel vlogen de ideeën over tafel. Iemand van ons team had via Internet het mobiele museum voor de boekdrukkunst uit het nabijgelegen Almen ontdekt. Zonder twijfel vonden wij dat zij op onze
Kliederkerk moesten komen. Luther had immers juist zoveel succes gehad omdat de boekdrukkunst haar intrede had gedaan. Daarnaast konden de kinderen aan de slag rond de beeldenstorm (maar dan van blikken waarop dingen stonden die het leven soms moeilijk kunnen maken) en was er een deur waar ze stellingen op konden timmeren (wat maakt volgens jou de kerk beter/leuker?) . Verder werd er gestempeld met appels, konden de kinderen met onzichtbare inkt brieven schrijven en met echte was verzegelen en waren er twee jongeren die bedreven waren in het vertalen van alle namen van de kinderen in het
Grieks of Hebreeuws (de talen van de Schrift, zodat de beweging van Luther in omgekeerde vorm werd gemaakt). Als inleiding op het thema kwam Luther zelf ook nog even langs. En zo kliederden wij, jong en oud, ons door de Reformatie heen. Ecclesia semper reformanda (de kerk moet altijd blijven hervormen)? God zij dank wel!